JSST tomonidan ogohlantirilgan yo‘tal siroplari O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmagan
JSST — Jahon sog‘liqni saqlash tashkiloti tomonidan joriy yilning 13-oktyabr kuni e’lon qilingan tibbiy mahsulot bo‘yicha ogohlantirishda (Medical Product Alert N°5/2025: Substandard (contaminated) oral liquid medicines) Hindistonda ishlab chiqarilgan og‘iz orqali qabul qilinadigan uchta sifatsiz (ifloslangan) dori vositasi haqida ma’lumot berildi.
Xususan, Sresan Pharmaceutical, Rednex Pharmaceuticals va Shape Pharma korxonalari tomonidan ishlab chiqarilgan “COLDRIF”, “Respifresh TR” va “ReLife” nomli yo‘tal siroplarining ayrim seriyalarida inson salomatligi uchun xavfli modda — dietilenglikol (DEG) aniqlangani qayd etilgan. Mazkur dori vositalarini qabul qilish natijasida Hindistonning ayrim hududlarida bolalar o‘limi holatlari sodir bo‘lgani ma’lum qilingan.
O‘zbekiston Respublikasi Sog‘liqni saqlash vazirligi huzuridagi Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi yuqoridagi holat yuzasidan quyidagilarni ma’lum qiladi:
O‘zbekiston Respublikasining 2014-yil 4-yanvardagi “Dori vositalari va farmatsevtika faoliyati to‘g‘risida”gi O‘RQ-399-son Qonuniga muvofiq, yurtimiz hududida dori vositalari, tibbiy buyumlar va tibbiy texnikalar tibbiyot amaliyotida qo‘llanilishi uchun ular davlat ro‘yxatidan o‘tkazilgandan so‘nggina ruxsat etiladi. Shuningdek, ushbu dori vositalarini faqat qo‘llanilishiga doir yo‘riqnoma (instruksiya) talablariga muvofiq qabul qilinishi belgilangan.
Yuqoridagilardan kelib chiqib, Hindistonning Sresan Pharmaceutical, Rednex Pharmaceuticals va Shape Pharma kompaniyalari tomonidan ishlab chiqarilgan birorta dori vositasi, jumladan “COLDRIF”, “Respifresh TR” va “ReLife” preparatlari O‘zbekistonda davlat ro‘yxatidan o‘tkazilmaganligini bildiramiz.
Shuningdek, amaldagi qonunchilikka muvofiq, davlat ro‘yxatidan o‘tgan va yurtimizga kirib kelayotgan dori vositalarining har bir seriyasi akkreditatsiyadan o‘tgan sinov laboratoriyalarida sinovlardan o‘tkazilib, ijobiy natijalariga asoslangan holda sertifikatlashtiriladi. Sertifikatlashtirilmagan dori vositalarini bojxona hududidan olib chiqilishiga va realizatsiya qilinishiga yo‘l qo‘yilmaydi.
Eslatib o‘tamiz, Farmatsevtika mahsulotlari xavfsizligi markazi direktorining 2024-yil 8-iyuldagi «Dori vositalarining etilenglikol va diyetilenglikol bilan kontaminatsiyalanishiga oid noxush holatlarni oldini olish to‘g‘risida»gi 193-son buyrug‘iga muvofiq, yurtimizga import qilinayotgan glitserin, propilenglikol, polietilenglikol, sorbitol eritmasi, maltitol eritmasi, gidrogenlangan kraxmal gidrolizati va boshqa yuqori xavfga ega bo‘lgan yordamchi moddalar saqlovchi ichga qabul qilishga mo‘ljallangan sirop shaklidagi preparatlarning tarkibida etilenglikol va dietilenglikollar kabi yot moddalarning mavjudligini farmakopeya talablari asosida majburiy ravishda tekshirish amaliyoti joriy etilgan.
Bu orqali O‘zbekistonda dori vositalari xavfsizligini ta’minlash, aholini salomatligiga tahdid solishi mumkin bo‘lgan holatlarning oldini olish hamda shunga o‘xshash noxush vaziyatlar takrorlanishini barvaqt profilaktika qilish bo‘yicha aniq mexanizmlar yo‘lga qo‘yilgan.